dokunulmazlık

bir kişinin ya da kurumun belli hukuki işlemlerden veya yargılamalardan muaf tutulması durumu. genelde diplomatik personel, milletvekilleri ya da bazı kamu görevlileri için öngörülen ayrıcalık türleriyle anılır. ; soruşturma açılmasını, yakalama veya yargılama işlemlerini sınırlayabilir ya da yetkili mercilerin iznine bağlayabilir. kapsamı ve süresi ülkeden ülkeye değişir; mutlak olmaktan çok istisnai ve belirli koşullara bağlı olması beklenir.

savunucuları kamu görevlilerinin bağımsız çalışmasını ve diplomatik ilişkilerin sağlıklı yürütülmesini sağlar der. eleştiriler ise kötüye kullanım, hesap verilebilirliğin azalması ve hukukun üstünlüğü açısından sorun teşkil etmesi yönünde olur. pratikte dengeli düzenlemeler, şeffaf usuller ve istisnai uygulama ilkesi sıkça önerilen çözümler arasındadır.

hukukta ve kurumlarda bireyi veya görevi bazı soruşturma ve dava süreçlerinden koruyan kuraldır. amacı kısa vadede işleyişin kesintiye uğramasını engellemek, temsilin veya görevin sürekliliğini sağlamak, ancak pratikte koruma ile ayrıcalık arasındaki sınır kolayca bulanıklaşır.

herkesin bildiği ama nadiren söylediği nokta şudur: çoğu zaman kurumun zedelenmesini önlemek için konulur, ama fiilen bireylerin hesap verilebilirliğini erteleyen bir mekanizmaya dönüşebilir. bu durum, hukukun üstünlüğü ile kamusal istikrar arasında ikili bir tercihi sürekli görünür kılar; sonuçta korunma hedefi ile suistimal riski aynı anda var olur. (bkz: ...)