türkiye büyüme modeli

iktisat literatüründe "gelişme" (development) ile "büyüme" (growth) kavramlarının nasıl birbirine karıştırıldığının canlı laboratuvar örneğidir.

son 4 yılda yaşadığımız süreç; sağlıklı bir çocuğun boy atması gibi değil, kortizon yemiş bir hastanın vücudunun su toplayarak şişmesi gibidir. tartıda rakam artar ama bünye çöker.

özellikle 2022-2026 bandında bu "hormonlu" büyümenin anatomisi şöyledir:

nüfus büyümesi: organik ve biyolojik değil, tamamen ithal ve hormonaldir. anadolu'daki doğum oranları düşerken; demografik yapı, sınır kapılarından (veya kapı olmayan yerlerden) kontrolsüzce giren "takviye nüfus" ile şişirilmiştir. sosyolojik doku, "sessiz istila" ile yamalı bohçaya dönmüştür.

ekonomi büyümesi: üretimsel değil, vergisel ve enflasyonisttir. gsyh kağıt üzerinde rekor kırar ama alım gücü yerle birdir. büyüme; üretim bantlarından değil, market etiketlerindeki sıfırlardan ve "verginin tabana (yani garibana) yayılmasından" gelir. şirket karları "enflasyon muhasebesi" ile şişerken, halkın refahı "kredi kartı limit artışı" ile sınırlıdır.

eğitim büyümesi: bilimsel değil, teolojik ve binasaldır. okul sayısı artar, üniversite tabelaları çoğalır ama içerik boşalır. büyüme; fen lisesi laboratuvarında değil, "manevi değerler eğitimi" adı altında müfredatın içinin boşaltılmasında ve imam hatip kontenjanlarının zorla doldurulmasında görülür.

adalet büyümesi: hukuksal değil, saraysal ve cezasızlık odaklıdır. adliye binaları dünyanın en büyüğü olmakla övünülür ama içinden "adalet" çıkmaz. suç oranlarındaki büyüme ile tutuksuz yargılama oranlarındaki büyüme paralel ilerler.

mutsuzluğun büyümesi: bireysel değil, kitlesel ve patolojiktir. antidepresan kullanımındaki artış, ülkenin en istikrarlı büyüyen verisidir.

kısaca söylemek gerekirse kas kütlesini artırmak yerine, vücuduna yağ ve ödem toplayarak "bakın nasıl irileştim" diyen bir organizmanın tıbbi öyküsüdür.

(bkz: obezite) (bkz: stagflasyon) (bkz: kontrolsüz göç) (bkz: niteliksiz çoğunluk)