nedenler sonuçlardan önce meydana gelir
neden-sonuç ilişkisini açıklarken kullanılan, nedenselliğin temel varsayımını ifade eden felsefi ve bilimsel önermedir. buna göre, bir olayın “sonuç” olarak nitelendirilebilmesi için, onu doğuran “neden”in zaman bakımından ondan önce gerçekleşmiş olması gerekir. bu ilke, hem günlük akıl yürütmede hem de bilimsel yöntemlerde zımnen kabul edilir.
klasik fizikte, doğa yasalarının öngörülebilirliği ve deneylerin tekrarlanabilirliği, nedenlerin sonuçlardan önce gelmesi ilkesine dayanır. bir deneyde, kontrol edilen değişkenler (nedenler) ayarlanır, ardından bunların doğurduğu etkiler (sonuçlar) gözlenir. aynı mantık, istatistiksel analiz ve nedensel çıkarım yöntemlerinde de geçerlidir; korelasyonun nedensellik anlamına gelmesi için zaman sıralaması önemli bir ölçüttür.
felsefede bu ilke, nedensellik tartışmalarının merkezinde yer alır. modern fizik ve özellikle kuantum mekaniği ile görelilik teorisi, zaman, eşzamanlılık ve nedensellik kavramlarını karmaşıklaştırsa da, pratik düzeyde bilimsel açıklamaların çoğu hâlâ nedenlerin sonuçlardan önce geldiği varsayımı üzerine kuruludur.
nedenler sonuçlardan önce meydana gelir
Entry yazmak için giriş yapın.